Wist je dat een mens 10 keer zoveel bacteriële cellen als mensen cellen heeft? Toch worden de bacteriën vaak over het hoofd gezien en worden ze snel als ‘vies’ beschouwd. Dat is jammer en niet nodig, wat ze zijn ontzettend belangrijk voor onze gezondheid. Een groot deel van de bacteriën bevindt zich in de darm. Daarom zeggen we vaak dat een goede gezondheid begint in de darmen. Toch heeft maar liefst meer dan 3,5 miljoen Nederlanders last van spijsverteringsklachten. De meest voorkomende spijsverteringsklachten zijn oprispingen, brandend maagzuur, verstoppingen, diarree en een opgeblazen gevoel. Wist je dat het gebruik van een wc-borstel al een spijsverteringsprobleem is? Maar waar begint de spijsvertering eigenlijk? Begint dit pas na de maag, of al in de mond?

Wat zijn de oorzaken?

De gevolgen van spijsverteringsklachten zijn wel bekend: energiegebrek en sombere gevoelens.Er zijn een tal van oorzaken die de darmflora en spijsvertering kunnen verstoren.

Antibiotica en medicatie: De grootste oorzaak is het gebruik van medicijnen en antibiotica. Helaas doodt de antibiotica niet alleen de slechte bacteriën, maar ook onze eigen goede bacteriën.

Maagzuur, stress en allergieën: Er wordt vaak gedacht dat spijsverteringsproblemen op te lossen zijn door het verbeteren van alleen het voedingspatroon. Dit is alleen niet de juiste volgorde. De uitspraak ‘’je bent wat je eet’’, klopt toch niet helemaal. Je bent namelijk niet wat je eet, maar wat je verteert en opneemt. Om voedingsstoffen op te kunnen nemen is voldoende maagzuur en een goed werkende darm van essentieel belang. Maagzuur staat dus aan de basis van de spijsvertering. Voor de productie van voldoende maagzuur is histamine en acetylcholine nodig. Deze neurotransmitters worden tijdens stressvolle en allergische situaties ergens anders in het lichaam verbruikt. Beide stoffen zijn dan niet beschikbaar voor vorming van gastrine, welke verantwoordelijk is voor het opwekken van maagzuur. Opvallend genoeg hebben mensen met stress en allergieën ook spijsverteringsklachten. Niet zo gek dus als de benodigde neurotransmitters in deze situaties niet beschikbaar zijn de productie van maagzuur.

Fysiologisch gezien kunnen we geen spijs (eten)-verteren als we gestrest zijn. Een mooi voorbeeld… in stressvolle situaties ben je in een parasympaticus toestand, ook wel de ‘vlucht toestand’ genoemd. Je hart gaat sneller kloppen, adrenaline wordt geproduceerd en je stofwisseling gaat omhoog. Maar… je spijsvertering gaat omlaag, omdat histamine en acetylcholine niet beschikbaar zijn voor het opwekken van maagzuur. ‘Rest en digest’ rijmt in ieder geval niet voor niets.

Omega-6 rijke en omega-3 arme voeding: Plantaardige oliën, vlees, koek en bewerkte producten bevatten veel omega-6 vetzuren. Dit is een vetzuur dat de aanmaak van prostaglandine 2 stimuleert, welke ontstekingen bevordert. Ook remt een overmaat aan prostaglandine 2 de aanmaak van maagzuur. En dat terwijl maagzuur aan de basis staat voor een optimale spijsvertering. Daarnaast krijgt het gros van de mensen onvoldoende omega-3 binnen, afkomstig uit onder anderen (vette)vis, walnoten en lijnzaad. Omega-3 is een vetzuur dat de aanmaak van prostaglandine 3 stimuleer, welke juist ontstekingen remt.

Overbelaste alvleesklier: Een onregelmatig eetpatroon, onvoldoende lichaamsbeweging, een overmaat aan koolhydraten en suiker kan leiden tot een uitgeputte alvleesklier. De alvleesklier bestaat uit twee delen, een endocriene gedeelte (waar o.a. insuline wordt geproduceerd) en een exocriene gedeelte (waar spijsverteringsenzymen geproduceerd worden). Bij insulineresistentie (door o.a. een overmaat aan suiker en koolhydraten) wordt de alvleesklier overbelast. Dit gaat ten koste van het exocriene gedeelte. Spijsverteringsenzymen kunnen onvoldoende geproduceerd worden met spijsverteringsklachten tot gevolg.

Slaap:Slaap is niet direct het eerste waar je misschien aan denkt als je het over de spijsvertering hebt. Toch vertelt jouw slaappatroon meer dan je denkt. Melatonine, het hormoon dat ervoor zorgt dat je kunt inslapen, dient als regulator bij de activatie van onze spijsverteringsverteringsenzymen. Pas nadat deze enzymen geactiveerd zijn, kan onze spijs verteerd worden.

7 tips voor een optimale spijsvertering

Wanneer je te hard moet werken, protesteer je. Onze spijsvertering protesteert ook als hij te hard moet werken. Gelukkig kun je zelf eenvoudig een positieve bijdrage leveren aan een goede spijsvertering. Hier .. tips voor een goede spijsvertering.

  1. Neem de tijd om te eten: Je kent het wel, eten terwijl je in de auto of achter je bureau zit op het werk. Wat je ook vaak ziet in ‘lunchwandelen’. Toch kun je beter de tijd nemen om rustig te eten en met aandacht te proeven wat je eet. Lees hier waarom eten met aandacht zo belangrijk is. Niet alleen voor je spijsvertering, maar ook voor een gezond gewicht. Bovendien wanneer je rustig eet, creëer je eenvoudig een rust moment is op een drukke dag. Twee vliegen in een klap wat mij betreft.
  2. Kauw goed: Dit heb je vast al vaker gehoord. De spijsvertering begint al in de mond. Als je onvoldoende kauwt en je het eten te snel doorslikt, dan wordt de eerste stap al overgeslagen. Het lichaam moet vervolgens harder werken wat veel energie kost. Nu vraag je je natuurlijk af, ‘ja maar hoe vaak moet ik kauwen?’ Dat verschilt per voedingsmiddel. Als je als richtlijn minimaal 15 keer houdt, dan zit je over het algemeen wel goed. Bovendien, wanneer je goed kauwt, merk je snel genoeg wanneer het tijd is om door te slikken.
  3. Vocht en vezels: Voor een goede darmwerken is de combinatie tussen voldoende vezels én vocht onmisbaar. Vezels zijn net sponzen, ze trekken veel vocht aan waardoor de voedselbrij in volume wordt vergroot. Dit stimuleert de darmwerking. Fruit, groenten, lijnzaad, (zelf geweekte en lang gekookte) peulvruchten, noten, zaden en pitten zijn rijk aan vezels. Eet je deze voedingsmiddelen dagelijks én drink je minimaal 2 liter vocht (bij voorkeur water) per dag, dan zit je wel goed.
  4. Prebiotische voedingsmiddelen; voeding voor jouw darmen: Prebiotica zijn een voedingsbron voor onze goede darmbacteriën. De helpen de darmbacteriën korteketenvetzuren te produceren en bevorderen de spijsvertering. Prebiotische voedingsmiddelen die je dagelijks kunt eten zijn chicoreiwortel, aardpeer, uien, prei, knoflook, zuurkool, olijven, gefermenteerde groenten, asperges, lijnzaad, zeewier, appel, paddenstoelen, artisjokken en pastinaak.
  5. Minder (bewerkte) koolhydraten: Een gezond gewicht verkleint de kans op spijsverteringsproblemen. Net als de hoeveelheid bewerkte koolhydraten in (zeer bewerkt)brood, frisdrank, koek, snoep, kant-en-klaar producten. Geef je alvleesklier rust, zodat deze voldoende spijsverteringsenzymen kan produceren.
  6. Ga voor goed én onverzadigd vet: Eerder scheef ik al over waarom vet gezond is. De onverzadigde omega-3 vetzuren remmen ontstekingen. Daarnaast zorgt het voor flexibele cellen en beschermt de darm tegen ‘indringers’. Kies zo vaak mogelijk voor (vette) vis, zoals zalm, makreel, sardientjes, haring, paling, lijnzaadolie, walnoten, zaden en pitten.
  7. Beweeg op het juiste moment: Wie maakt er nou geen wandeling na het eten? Wat ik vaak hoor is dat hardlopers tijdens het rennen tussendoor echt naar huis moeten rennen.. Je voelt het zeker al aankomen. Je kant spijs niet verteren als je direct na het eten in beweging komt. Spijsverteringsenzymen worden namelijk niet doorgelaten in het lichaam als je actief beweegt na een maaltijd. Dit heeft een opgeblazen gevoel en winderigheid tot gevolg. Ook kunnen voedingsstoffen niet worden opgenomen. Wil je dit voorkomen? Beweeg dan vóór je eetmoment en doe dit dagelijks. Voldoende beweging bevordert namelijk de werking van de darmen.

Hoe weet je nou welke oorzaak een verstoring geeft van jouw spijsvertering? Ik help je graag bij het zoeken naar het ontbrekende puzzelstukje! Neem contact op met diëtist Mandy Breure.

Liefs,

Mandy

MEER BERICHTEN

%d bloggers liken dit: